Поделиться ссылкой:
АҲАМИЯТИ ИЛМ, МАОРИФ ВА ДОНИШИ ТАҲЛИЛӢ ДАР ТАКМИЛИ НИЗОМИ ИДОРАКУНИИ ДАВЛАТӢ ДАР ПАРТАВИ 35-СОЛАГИИ ИСТИҚЛОЛИЯТИ ДАВЛАТӢ
Дар партави таҷлили 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон масъалаи такмили низоми идоракунии давлатӣ дар заминаи рушди илм, маориф ва истифодаи донишҳои таҳлилӣ аҳамияти хосса касб менамояд. Дар давраи соҳибистиқлолӣ Ҷумҳурии Тоҷикистон ба дастовардҳои назаррас дар таҳкими давлатдорӣ, рушди иқтисодӣ ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ ноил гардида, заминаи устувор барои ташаккули идоракунии муосири давлатӣ фароҳам овардааст. Дар ин раванд, истифодаи донишҳои илмӣ ва таҳлилӣ ҳамчун омили калидии қабули қарорҳои асоснок ва стратегӣ арзёбӣ мегардад.
Дар шароити ташаккули ҷомеаи иттилоотӣ ва густариши равандҳои глобализатсионӣ, талабот ба идоракунии самаранок ва ҷавобгӯ ба чолишҳои замони муосир бештар мегардад. Таҷрибаи кишварҳои пешрафта нишон медиҳад, ки сифати идоракунии давлатӣ бевосита аз сатҳи рушди илм, маориф ва қобилияти истифодаи донишҳои таҳлилӣ вобаста мебошад. Бидуни такя ба таҳқиқоти илмӣ ва таҳлили амиқ, қабули қарорҳои идоракунӣ наметавонад ба натиҷаҳои устувор ва дарозмуддат мусоидат намояд.
Илм дар низоми идоракунии давлатӣ на танҳо манбаи дониш, балки абзори муҳими стратегӣ барои пешгӯии равандҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ, арзёбии хавфҳо ва таҳияи сиёсати давлатӣ ба ҳисоб меравад. Дар шароити тағйирёбии босуръати муҳити ҷаҳонӣ, қарорҳои идоракунӣ бояд ба таҳлили оморӣ, моделсозии иқтисодӣ ва пешгӯиҳои илмӣ асос ёбанд. Ин равиш имкон медиҳад, ки сиёсатҳои давлатӣ самаранок, асоснок ва мутобиқ ба талаботи замон бошанд.
Яке аз самтҳои муҳими рушди идоракунии давлатӣ ҳамгироии илм бо фаъолияти амалии мақомоти давлатӣ мебошад. Дар давраи Истиқлолият дар Ҷумҳурии Тоҷикистон тадриҷан заминаҳои чунин ҳамгироӣ ташаккул ёфта истодаанд. Ин раванд имкон медиҳад, ки қарорҳои давлатӣ дар асоси маълумоти боэътимод ва натиҷаҳои таҳқиқоти илмӣ қабул гардида, самаранокии идоракунӣ баланд бардошта шавад. Махсусан дар соҳаҳои идоракунии молияи давлатӣ, рушди иқтисодӣ ва сиёсати иҷтимоӣ ин равиш аҳамияти муҳим дорад.
Маориф ҳамчун пояи асосии ташаккули сармояи инсонӣ дар низоми идоракунии давлатӣ нақши ҳалкунанда мебозад. Дар муассисаҳои таълимӣ на танҳо донишҳои назариявӣ, балки тафаккури интиқодӣ, малакаҳои таҳлилӣ ва масъулияти касбӣ ташаккул меёбанд. Бе низоми маорифи босифат ва мутобиқ ба талаботи замон ташаккули идоракунии самараноки давлатӣ ғайриимкон мебошад.
Дар ин замина, муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва марказҳои илмӣ-назариявӣ ҳамчун унсури муҳими низоми идоракунии дониш баромад мекунанд. Онҳо на танҳо интиқолдиҳандаи дониш, балки маркази таҳияи ғояҳои нав, омӯзиши таҷрибаи пешрафтаи ҷаҳонӣ ва ташаккули тафаккури идоракунии муосир мебошанд. Ҳамкории зичи ин муассисаҳо бо сохторҳои давлатӣ ба баланд гардидани сифати қарорҳои идоракунӣ мусоидат менамояд.
Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ин раванд мавқеи калидиро ишғол менамояд. Дар солҳои Истиқлолият ин муассиса ба маркази муҳими омодасозии кадрҳои баландихтисоси давлатӣ табдил ёфтааст. Дар Академия раванди таълим бо таҳқиқоти илмӣ ва таҷрибаи амалӣ ҳамоҳанг гардида, донишҷӯён имконият пайдо мекунанд, ки донишҳои назариявиро бо малакаҳои амалӣ пайваст намоянд.
Дар раванди омодасозии кадрҳо диққати махсус ба рушди тафаккури стратегӣ, таҳлили сиёсати давлатӣ, идоракунии молия, банақшагирии барномавӣ ва арзёбии самаранокии қарорҳои идоракунӣ дода мешавад. Ин равиш имкон медиҳад, ки мутахассисони соҳаи идоракунии давлатӣ на танҳо иҷрокунанда, балки таҳлилгар ва ташаббускори ислоҳоти давлатӣ бошанд.
Ҳамзамон, таҳқиқоти илмие, ки дар муассисаҳои таълимӣ ва марказҳои илмӣ анҷом дода мешаванд, ба ҳалли масъалаҳои мубрами идоракунии давлатӣ равона гардидаанд. Онҳо ба такмили механизмҳои идоракунӣ, баланд бардоштани шаффофият, истифодаи самараноки захираҳои давлатӣ ва рушди хизматрасониҳои давлатӣ мусоидат мекунанд.
Дар шароити рақобати шадиди ҷаҳонӣ, сармоягузорӣ ба илм ва маориф ҳамчун сармоягузории стратегӣ ба ояндаи давлат арзёбӣ мегардад. Давлатҳое, ки ба рушди дониш, таҳқиқоти илмӣ ва таҳсилоти босифат аҳамияти аввалиндараҷа медиҳанд, метавонанд низоми идоракунии худро устувор, самаранок ва инноватсионӣ гардонанд.
Ҳамин тавр, дар партави 35-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон илм ва маориф ҳамчун ду рукни асосии рушди идоракунии давлатӣ арзёбӣ мегарданд. Онҳо заминаи ташаккули кадрҳои соҳибихтисос, таҳкими тафаккури таҳлилӣ ва қабули қарорҳои асосноки давлатиро фароҳам меоранд. Танҳо дар асоси ҳамгироии илм, маориф ва таҷрибаи амалӣ метавон низоми идоракунии давлатиро ба сатҳи сифатан нав баровард ва рушди устувори ҷомеаро таъмин намуд.
